AI 101 — คู่มือเริ่มต้นสำหรับคนที่จะเอา AI ไปใช้งานจริง
คำว่า AI ในบทสนทนาทั่วไปหมายถึงของสามสี่อย่างที่ต่างกันมาก บทนี้จัดวางให้เห็นว่าแต่ละคำอยู่ตรงไหน ตั้งแต่ ML จนถึง LLM VLM VLA และคำที่คนสับสนบ่อยอย่าง Dense กับ MoE
สารบัญ
- 01 AI มีกี่ประเภท — แผนที่ทั้งภาพ คำว่า AI ในบทสนทนาทั่วไปหมายถึงของสามสี่อย่างที่ต่างกันมาก บทนี้จัดวางให้เห็นว่าแต่ละคำอยู่ตรงไหน ตั้งแต่ ML จนถึง LLM VLM VLA และคำที่คนสับสนบ่อยอย่าง Dense กับ MoE
- 02 อ่านรหัสชื่อโมเดลให้ออก ชื่อโมเดลไม่ได้ตั้งมั่ว มันคือรหัสที่บอกเกือบทุกอย่างที่ต้องรู้ก่อนโหลด บทนี้แกะชื่อทีละส่วน พร้อมตาราง suffix รูปแบบไฟล์ และระดับ quantization ที่ตัดสินว่าโมเดลจะลงเครื่องคุณหรือไม่
- 03 ฮาร์ดแวร์ — เลือกการ์ดจอและเครื่องอย่างไร คนส่วนใหญ่เลือกการ์ดจอจากตัวเลข TFLOPS ซึ่งเป็นตัวเลขที่ผิดสำหรับงาน inference สิ่งที่กำหนดว่ารันอะไรได้คือ VRAM และสิ่งที่กำหนดว่าเร็วแค่ไหนคือ memory bandwidth บทนี้แจกแจงทั้งสามตัวเลข ชั้นของฮาร์ดแวร์ตามงบ และสูตรจุดคุ้มทุนซื้อหรือเช่า
- 04 ตัวรันโมเดล มีแบบไหนบ้าง ชั้นของ stack ตั้งแต่ไดรเวอร์ถึงหน้าจอผู้ใช้ ตัวรันหลักแต่ละตัวเหมาะกับงานแบบไหน พร้อมคำสั่งจริงของ Ollama, llama.cpp, vLLM และ SGLang รวมถึงเหตุผลที่ควรออกแบบให้แอปพูดกับ API มาตรฐานตั้งแต่วันแรก
- 05 ดูยังไงว่า AI กินทรัพยากรเท่าไร สูตรคำนวณ VRAM และ KV cache ที่โตตามจำนวนคนใช้พร้อมกัน คำสั่ง nvidia-smi ที่ใช้จริง ตัวเลขที่ต้องดูและวิธีตีความ พร้อมวิธี benchmark ที่ไม่หลอกตัวเอง
- 06 เลือกโมเดลให้เหมาะกับงาน เริ่มจากข้อจำกัดของคุณ ไม่ใช่จาก leaderboard ตารางงานต่อประเภทโมเดล กฎเดียวที่ใช้ได้เสมอ วิธีสร้างชุดทดสอบของตัวเอง ข้อควรรู้เฉพาะภาษาไทย และการอ่านใบอนุญาตก่อนใช้เชิงพาณิชย์
- 07 แหล่งชุมชนและการโหลดโมเดลอย่างปลอดภัย แหล่งโหลดโมเดลหลักและลักษณะของแต่ละแหล่ง วิธีอ่าน repo ก่อนกดโหลดโดยดูสัญญาณดีและสัญญาณอันตรายทีละข้อ การล็อกเวอร์ชันด้วย commit sha และข้อจำกัดของการ pin ที่ต้องเข้าใจ
- 08 ความปลอดภัย — จุดที่ต้องระวัง ความเสี่ยงแบ่งเป็นสองกลุ่มที่ต่างกันสิ้นเชิง ตอนโหลดโมเดลซึ่งไฟล์อาจรันโค้ดบนเครื่องคุณ และตอนใช้งานซึ่งโมเดลอาจถูกหลอกหรือทำข้อมูลรั่ว บทนี้ครอบคลุม pickle, trust_remote_code, ข้อจำกัดของสแกนเนอร์ และ checklist ก่อนขึ้นใช้จริง
- 09 ภาคผนวก — คำศัพท์ คำสั่ง และเส้นทางเรียนรู้ คำศัพท์ที่เจอบ่อยพร้อมความหมายสั้น ๆ คำสั่งตรวจสภาพเครื่องและจัดการโมเดลที่ใช้ประจำ เส้นทางเรียนรู้แบบสัปดาห์ต่อสัปดาห์ และสรุปทั้งเล่มในแปดบรรทัด
เนื้อหาชุดนี้สงวนลิขสิทธิ์ — อ่านได้ทุกคน แต่การคัดลอก ดาวน์โหลด หรือเผยแพร่ซ้ำต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร